Λέμε «ναι» ενώ θέλουμε να πούμε «όχι», απαντάμε σε μηνύματα δουλειάς στις έντεκα το βράδυ, ακούμε για ώρες τα παράπονα μιας φίλης ενώ εμείς οι ίδιες είμαστε εξαντλημένες. Και μετά αναρωτιόμαστε γιατί νιώθουμε θυμό, κούραση ή ότι κανείς δεν μας σέβεται. Συχνά η απάντηση βρίσκεται σε μια λέξη που ακούγεται πιο αυστηρή απ’ ό,τι είναι: όρια.
Τι είναι, τελικά, τα όρια
Τα όρια είναι οι γραμμές που ορίζουν τι είναι εντάξει για εμάς και τι όχι, στο σώμα μας, στον χρόνο μας, στα συναισθήματά μας, στα πράγματά μας. Δεν είναι τιμωρία για τους άλλους ούτε τρόπος να τους ελέγξουμε. Είναι, πιο απλά, πληροφορία: «Έτσι λειτουργώ καλά, έτσι μπορώ να είμαι κοντά σου χωρίς να χάνω τον εαυτό μου».
Πολλές από εμάς μεγαλώσαμε με την ιδέα ότι το να είσαι καλός άνθρωπος σημαίνει να είσαι πάντα διαθέσιμη. Έτσι, η πρώτη φορά που βάζουμε ένα όριο συνοδεύεται συχνά από ενοχές, σαν να κάνουμε κάτι εγωιστικό. Στην πραγματικότητα, ένα όριο προστατεύει και τη σχέση: όταν δεν εξαντλούμαστε, έχουμε περισσότερα να δώσουμε.
Τα σημάδια ότι χρειάζεσαι όρια
Το σώμα και τα συναισθήματα στέλνουν συχνά τα πρώτα μηνύματα. Αξίζει να τα προσέξεις:
- Νιώθεις δυσφορία ή θυμό πριν από μια συνάντηση ή ένα τηλεφώνημα.
- Λες «ναι» και αμέσως μετά μετανιώνεις.
- Νιώθεις ότι δίνεις πολύ περισσότερα απ’ όσα παίρνεις.
- Δεν έχεις χρόνο για τον εαυτό σου και κουράζεσαι χωρίς λόγο.
- Αποφεύγεις ανθρώπους όχι επειδή δεν τους αγαπάς, αλλά επειδή σε εξαντλούν.
Πώς να βάλεις ένα όριο, βήμα βήμα
- Ξεκαθάρισε μέσα σου τι χρειάζεσαι. Πριν μιλήσεις στον άλλον, σκέψου τι ακριβώς σε ενοχλεί και τι θα ήθελες να αλλάξει.
- Μίλα απλά και σύντομα. Δεν χρειάζονται μακροσκελείς εξηγήσεις. «Δεν μπορώ να μιλήσω για δουλειά μετά τις οκτώ, θα σου απαντήσω αύριο το πρωί» είναι αρκετό.
- Μίλα για εσένα, όχι για εκείνον. Το «Χρειάζομαι λίγο χρόνο μόνη μου τις Κυριακές» ακούγεται πολύ διαφορετικά από το «Με πνίγεις».
- Μείνε σταθερή. Οι άνθρωποι συχνά δοκιμάζουν ένα νέο όριο. Επανάλαβέ το ήρεμα, χωρίς να ανεβάζεις τον τόνο.
Ένα όριο δεν χρειάζεται την έγκριση του άλλου για να είναι έγκυρο. Χρειάζεται μόνο τη δική σου συνέπεια.
Όταν ο άλλος αντιδρά
Είναι φυσικό κάποιοι άνθρωποι να μην υποδεχτούν με χαρά τα νέα σου όρια, ειδικά αν είχαν συνηθίσει να είσαι πάντα διαθέσιμη. Μπορεί να δεις απογοήτευση, θυμό ή προσπάθεια να σου προκαλέσουν ενοχές. Αυτό δεν σημαίνει ότι έκανες κάτι λάθος. Σημαίνει ότι μια ισορροπία αλλάζει και χρειάζεται χρόνο για να βρει ξανά τη θέση της.
ΔιαφήμισηΟ χώρος σας εδώΠροβάλετε την επιχείρησή σας στους αναγνώστες του Womencity και σε όλο το δίκτυο.Δείτε τις επιλογές →Οι άνθρωποι που σε αγαπούν πραγματικά, συνήθως προσαρμόζονται. Μπορεί να χρειαστούν μια δυο κουβέντες, λίγη υπομονή και αρκετή επανάληψη. Αν όμως κάποιος αγνοεί επανειλημμένα τα όριά σου ή σε υποτιμά κάθε φορά που τα εκφράζεις, αξίζει να αναρωτηθείς τι θέση έχει αυτή η σχέση στη ζωή σου.
Όρια και με τον εαυτό μας
Τα όρια δεν αφορούν μόνο τους άλλους. Αφορούν και τις δικές μας συνήθειες: πόση ώρα περνάμε στο κινητό πριν τον ύπνο, πόσες υποχρεώσεις αναλαμβάνουμε, πόσο αυστηρά μιλάμε στον εαυτό μας. Το να πεις στον εαυτό σου «φτάνει για σήμερα» είναι κι αυτό μια μορφή φροντίδας.
Αν διαπιστώνεις ότι σου είναι πολύ δύσκολο να βάλεις όρια, ότι σε κυριεύει άγχος ή φόβος απόρριψης κάθε φορά που το επιχειρείς, η συνεργασία με έναν ψυχολόγο μπορεί να σε βοηθήσει να καταλάβεις από πού προέρχεται αυτή η δυσκολία. Τα όρια μαθαίνονται, σε οποιαδήποτε ηλικία, και κάθε μικρό βήμα μετράει.
Θυμήσου, τέλος, ότι τα όρια δεν είναι μια απόφαση που παίρνεις μία φορά και τελείωσε. Είναι μια συνεχής διαδικασία, που αλλάζει όσο αλλάζεις κι εσύ. Αυτό που σου ταίριαζε πριν από λίγα χρόνια μπορεί σήμερα να μη σου ταιριάζει, και το αντίστροφο. Κάθε φορά που ακούς τον εαυτό σου και σέβεσαι αυτό που χρειάζεται, του στέλνεις ένα σαφές μήνυμα: ότι μετράει, ότι αξίζει φροντίδα και ότι η ηρεμία του δεν είναι διαπραγματεύσιμη.
Κάθε φορά που τηρείς ένα όριο με ηρεμία, γίνεται λίγο πιο εύκολο. Και οι άνθρωποι γύρω σου μαθαίνουν, σιγά σιγά, να σε σέβονται με τον τρόπο που αξίζεις.
