Μια παρατήρηση από τον προϊστάμενο, ένα σχόλιο της πεθεράς για το φαγητό, μια φίλη που λέει ότι «άλλαξες». Η κριτική είναι αναπόφευκτο κομμάτι της ζωής, κι όμως πολλές από εμάς τη βιώνουμε σαν προσωπική επίθεση. Μπορεί να μας απασχολεί για μέρες, να την ξαναπαίζουμε στο μυαλό μας ξανά και ξανά. Η καλή είδηση είναι ότι ο τρόπος που αντιδρούμε στην κριτική μπορεί να αλλάξει.
Γιατί μας πονάει τόσο
Η κριτική αγγίζει κάτι πολύ βαθύ: την ανάγκη μας να είμαστε αποδεκτές. Όταν κάποιος επισημαίνει ένα λάθος μας, ένα κομμάτι του εαυτού μας το ακούει σαν «δεν είσαι αρκετή». Αυτό ισχύει ιδιαίτερα αν μεγαλώσαμε σε περιβάλλον με πολλές απαιτήσεις ή αν η αυτοεκτίμησή μας περνά μια δύσκολη φάση.
Είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι το να νιώθουμε άσχημα όταν δεχόμαστε κριτική είναι απολύτως ανθρώπινο. Ο στόχος δεν είναι να γίνουμε αδιάφορες, αλλά να μη χάνουμε την ισορροπία μας και να μπορούμε να αξιοποιούμε ό,τι χρήσιμο έχει να μας πει.
Ξεχώρισε την εποικοδομητική από την κακόβουλη κριτική
Δεν είναι όλες οι κριτικές ίδιες. Η εποικοδομητική κριτική αφορά συνήθως μια συγκεκριμένη συμπεριφορά ή ένα αποτέλεσμα, ειπώνεται με σεβασμό και έχει στόχο τη βελτίωση. Η κακόβουλη ή άδικη κριτική είναι συχνά γενική, προσωπική και ειπωμένη με τόνο που προσβάλλει.
Μπορείς να κάνεις στον εαυτό σου μερικές ερωτήσεις:
- Αφορά κάτι που έκανα ή αυτό που είμαι;
- Υπάρχει κάποια αλήθεια σε αυτό που ακούω, έστω και μικρή;
- Ο άνθρωπος που μου το λέει θέλει το καλό μου ή μοιάζει να εκτονώνει κάτι δικό του;
- Θα μου φαινόταν σημαντικό αυτό το σχόλιο σε μία εβδομάδα;
Τι να κάνεις τη στιγμή που την ακούς
- Ανάσανε πριν απαντήσεις. Η πρώτη αντίδραση είναι συνήθως άμυνα. Μια βαθιά ανάσα σού δίνει λίγα δευτερόλεπτα για να επιλέξεις πώς θα απαντήσεις.
- Άκου μέχρι το τέλος. Μη διακόψεις για να δικαιολογηθείς. Συχνά η ουσία της κριτικής βρίσκεται στο δεύτερο μισό.
- Ζήτα διευκρινίσεις. Ένα «Μπορείς να μου δώσεις ένα παράδειγμα;» μετατρέπει μια αόριστη παρατήρηση σε κάτι πιο συγκεκριμένο.
- Πάρε χρόνο αν τον χρειάζεσαι. Δεν είναι υποχρεωτικό να απαντήσεις αμέσως. «Θα το σκεφτώ και θα τα ξαναπούμε» είναι μια απολύτως ώριμη απάντηση.
Μπορείς να ευχαριστήσεις κάποιον για μια παρατήρηση χωρίς να συμφωνήσεις απαραίτητα μαζί του.
ΔιαφήμισηΟ χώρος σας εδώΠροβάλετε την επιχείρησή σας στους αναγνώστες του Womencity και σε όλο το δίκτυο.Δείτε τις επιλογές →
Μετά την κριτική: τι κρατάς, τι αφήνεις
Όταν περάσει η πρώτη συναισθηματική φόρτιση, κάθισε με τον εαυτό σου και σκέψου ψύχραιμα. Αν η κριτική είχε κάτι χρήσιμο, μπορείς να το δεις σαν ευκαιρία για ανάπτυξη. Δεν σημαίνει ότι απέτυχες, σημαίνει ότι έμαθες κάτι που πριν δεν ήξερες.
Αν πάλι η κριτική ήταν άδικη, προσπάθησε να μην την αφήσεις να εγκατασταθεί μέσα σου. Μίλησε με κάποιον που εμπιστεύεσαι, γράψε τις σκέψεις σου σε ένα χαρτί, θύμισε στον εαυτό σου τα πράγματα που ξέρεις ότι κάνεις καλά. Η γνώμη ενός ανθρώπου δεν είναι η απόλυτη αλήθεια για εσένα.
Όταν η κριτική έρχεται από κοντινά πρόσωπα
Είναι ιδιαίτερα δύσκολο όταν η κριτική προέρχεται από τον σύντροφο, τους γονείς ή στενούς φίλους. Αν νιώθεις ότι δέχεσαι συνεχή αρνητικά σχόλια, αξίζει να το συζητήσεις ανοιχτά: «Όταν σχολιάζεις συνέχεια τις επιλογές μου, νιώθω ότι δεν με εμπιστεύεσαι». Σε κάποιες περιπτώσεις, οι άνθρωποι δεν έχουν συνειδητοποιήσει πώς ακούγονται.
Αν όμως η κριτική είναι επίμονη, υποτιμητική και σε κάνει να αμφιβάλλεις διαρκώς για τον εαυτό σου, είναι σημαντικό να το πάρεις στα σοβαρά. Ένας ψυχολόγος μπορεί να σε βοηθήσει να δεις την κατάσταση πιο καθαρά και να βρεις τρόπους να προστατεύσεις την ψυχική σου υγεία.
Με τον καιρό, θα δεις ότι η κριτική δεν σε ταρακουνά τόσο όσο παλιά. Όχι επειδή σταμάτησες να νοιάζεσαι, αλλά επειδή η αξία σου δεν εξαρτάται πια από τη γνώμη κάθε ανθρώπου που συναντάς. Αυτή η εσωτερική σταθερότητα είναι ίσως το πιο πολύτιμο δώρο που μπορείς να κάνεις στον εαυτό σου.
Και θυμήσου ότι κι εσύ, όταν χρειαστεί να ασκήσεις κριτική, μπορείς να το κάνεις με τον τρόπο που θα ήθελες να τη δέχεσαι: συγκεκριμένα, ήρεμα και με σεβασμό.
