Ξεκινά αθόρυβα. Λίγο περισσότερη κούραση, λίγο λιγότερος ενθουσιασμός, μερικές ακόμη ώρες δουλειάς το βράδυ. Και κάποια μέρα συνειδητοποιείτε ότι δεν έχετε πια τίποτα να δώσετε.
Η επαγγελματική εξουθένωση, γνωστή ως burnout, περιγράφει μια κατάσταση σωματικής, συναισθηματικής και ψυχικής εξάντλησης που σχετίζεται κυρίως με το χρόνιο, ανεπαρκώς διαχειρισμένο εργασιακό στρες. Δεν είναι απλώς μια κακή εβδομάδα ή μια περίοδος με πολλή δουλειά. Είναι μια σταδιακή φθορά που αφήνει την αίσθηση ότι τα αποθέματά σας έχουν στερέψει.
Παρόλο που συνδέεται συνήθως με την εργασία, παρόμοια εξάντληση μπορεί να βιώσουν και γυναίκες που φροντίζουν για μεγάλο διάστημα ένα παιδί, έναν γονιό ή έναν σύντροφο με ανάγκες, χωρίς επαρκή στήριξη και ξεκούραση.
Τα τρία πρόσωπα της εξουθένωσης
Η εξουθένωση συνήθως περιγράφεται μέσα από τρεις βασικές διαστάσεις, που μπορεί να εμφανίζονται μαζί ή χωριστά.
- Εξάντληση: μια βαθιά κούραση που δεν περνά με τον ύπνο ή με ένα Σαββατοκύριακο ξεκούρασης.
- Αποστασιοποίηση: κυνισμός, αρνητισμός ή αδιαφορία για τη δουλειά και τους ανθρώπους που σχετίζονται με αυτήν.
- Μειωμένη αποτελεσματικότητα: η αίσθηση ότι ό,τι κι αν κάνετε δεν είναι αρκετό ή δεν έχει νόημα.
Πολλές γυναίκες περιγράφουν ότι «έχασαν τον εαυτό τους». Δραστηριότητες που κάποτε τις γέμιζαν, τώρα μοιάζουν βάρος. Η αγαπημένη δουλειά έχει γίνει πηγή άγχους και η σκέψη της Δευτέρας φέρνει κόμπο στο στομάχι από την Κυριακή το απόγευμα.
Σημάδια που στέλνει το σώμα
Η εξουθένωση δεν μένει μόνο στο μυαλό. Το σώμα συχνά προειδοποιεί πολύ πριν συνειδητοποιήσουμε τι συμβαίνει.
ΔιαφήμισηΟ χώρος σας εδώΠροβάλετε την επιχείρησή σας στους αναγνώστες του Womencity και σε όλο το δίκτυο.Δείτε τις επιλογές →- Συχνοί πονοκέφαλοι ή μυϊκή ένταση.
- Διαταραχές ύπνου, είτε αϋπνία είτε ανάγκη για υπερβολικό ύπνο.
- Αλλαγές στην όρεξη.
- Στομαχικές ενοχλήσεις.
- Αίσθηση ότι αρρωσταίνετε πιο συχνά.
- Δυσκολία συγκέντρωσης και μνήμης.
Αυτά τα συμπτώματα δεν είναι ειδικά μόνο για την εξουθένωση και μπορεί να έχουν και άλλες αιτίες. Γι’ αυτό είναι σημαντικό να μιλήσετε με τον γιατρό σας, ώστε να αποκλειστούν άλλα θέματα υγείας και να λάβετε την κατάλληλη υποστήριξη.
Δεν είναι αδυναμία να έχετε εξαντληθεί. Είναι σημάδι ότι κουβαλάτε πολλά για πολύ καιρό.
Ένα ακόμη χρήσιμο ερώτημα είναι πόσο χώρο αφήνει η δουλειά για την υπόλοιπη ζωή σας. Αν τα βράδια και τα Σαββατοκύριακα έχουν γεμίσει με email, σκέψεις για εκκρεμότητες και ενοχές για όσα δεν προλάβατε, το μυαλό δεν βρίσκει ποτέ την ευκαιρία να ξεκουραστεί. Η ξεκούραση δεν είναι ανταμοιβή που κερδίζουμε όταν τελειώσουν όλα, γιατί όλα δεν τελειώνουν ποτέ. Είναι ανάγκη που χρειάζεται τη δική της θέση στο πρόγραμμα.
Τα πρώτα βήματα της ανάκαμψης
Η αναγνώριση είναι το πρώτο και ίσως το πιο δύσκολο βήμα. Πολλές γυναίκες συνεχίζουν να πιέζουν τον εαυτό τους πιστεύοντας ότι «θα περάσει» ή ότι «έτσι είναι για όλους». Η αλήθεια είναι ότι η εξουθένωση σπάνια υποχωρεί χωρίς αλλαγές.
Ξεκινήστε κάνοντας μια ειλικρινή καταγραφή: ποια κομμάτια της καθημερινότητάς σας σας εξαντλούν περισσότερο; Ποια σας δίνουν ενέργεια; Υπάρχουν υποχρεώσεις που μπορείτε να μοιράσετε, να αναθέσετε ή να αφήσετε;
- Βάλτε όρια: ορίστε ώρα λήξης της δουλειάς και κλείστε τις ειδοποιήσεις μετά από αυτήν.
- Μιλήστε: με έναν προϊστάμενο, συνάδελφο ή άνθρωπο εμπιστοσύνης για όσα ζείτε.
- Φροντίστε τα βασικά: ύπνος, φαγητό, κίνηση, ακόμη κι αν φαίνονται «πολυτέλεια».
- Ξαναβρείτε τη χαρά: δώστε χρόνο σε κάτι που σας ευχαριστεί και δεν έχει σχέση με τη δουλειά.
- Πάρτε άδεια: αν είναι δυνατόν, ένα πραγματικό διάλειμμα, χωρίς email και κλήσεις.
Μην το περάσετε μόνη σας
Η εξουθένωση δεν είναι προσωπική αποτυχία, αλλά συχνά αποτέλεσμα συνθηκών που ξεπερνούν το άτομο: υπερβολικός φόρτος, έλλειψη ελέγχου, έλλειψη αναγνώρισης, συγκρούσεις αξιών. Γι’ αυτό η λύση δεν βρίσκεται μόνο στην «καλύτερη διαχείριση του χρόνου», αλλά συχνά και σε αλλαγές στο περιβάλλον.
Ένας ειδικός ψυχικής υγείας μπορεί να σας βοηθήσει να κατανοήσετε τι σας οδήγησε εδώ, να επεξεργαστείτε όσα νιώθετε και να βρείτε έναν πιο βιώσιμο τρόπο να συνεχίσετε. Αν νιώθετε απελπισία, αν η διάθεσή σας είναι πολύ χαμηλή για μεγάλο διάστημα ή αν έχετε σκέψεις να βλάψετε τον εαυτό σας, ζητήστε αμέσως βοήθεια.
Η ανάκαμψη από την εξουθένωση παίρνει χρόνο, και αυτό είναι εντάξει. Κάθε μικρό όριο που βάζετε, κάθε ώρα ξεκούρασης που διεκδικείτε, είναι ένα βήμα προς έναν πιο ισορροπημένο εαυτό. Η αξία σας δεν μετριέται σε ώρες δουλειάς.
